Terug

PlayBack slaat brug tussen jongeren en volwassenen maandag 1 juni 2015

“In mijn ogen blijft ze altijd klein”, zingt Marco Borsato in 2008 over zijn dochter Jada: zelfs als ze volwassen is, is ze nog steeds zijn kleine meid. De tekst is ingewikkeld, want er spreekt liefde en tederheid uit, maar ook moeite om te erkennen dat zijn dochter “groot” wordt. Het is precies deze spanning die ik vaak voel in gesprekken met volwassenen over jongeren, seksualiteit en sociale media. Volwassenen willen jongeren met de beste bedoelingen informeren en beschermen, maar vergeten soms dat jongeren steeds meer hun eigen afwegingen en keuzes maken, hierin andere dingen belangrijk kunnen vinden dan volwassenen en over sommige zaken meer weten dan volwassenen. Dit kan een goed gesprek in de weg staan. In april zag ik Theatergroep PlayBack een brug slaan tussen jongeren en volwassenen in hun oudervoorstelling “Like me”.

Middels korte scènes brengen de acteurs “moeilijke” onderwerpen voor het voetlicht. Na een scène wordt het publiek, in dit geval voornamelijk bestaand uit ouders, uitgenodigd om te reageren en in gesprek te gaan. De acteurs blijven daarbij in hun rol. Door mijn eigen achtergrond werd ik vooral geraakt door de scène over een Skypegesprek tussen een jongen en een meisje. De twee hebben een relatie en in de loop van het gesprek vraagt de jongen het meisje haar shirt uit te doen. Ze doet dat en de jongen bewaart het beeld. Als de verkering uitgaat, verspreidt hij het via sociale media. Als het meisje het thuis eindelijk durft te vertellen, raakt haar vader totaal in paniek, stelt vragen maar wacht het antwoord niet af en bedenkt actiepunten. De acteurs maken goed duidelijk hoe weinig ruimte hij zijn dochter geeft om haar gevoelens en wensen kenbaar te maken.

In de discussie met het publiek valt het me op hoe mild de aanwezigen reageren op het meisje. Vaak wordt het sturen van sexy beelden veroordeeld als “dom”, “naïef” of (bij meiden) als “sletterig”. Als de beelden ongewenst verspreid worden, krijgt het slachtoffer de schuld, in plaats van degene die de foto’s verspreidde. Dit keer klinkt er echter een ander geluid: een moeder uit het publiek die de scène over mag doen, zegt tegen haar “dochter” dat ze vooral boos is op de jongen die de beelden verspreid heeft. Een andere ouder zegt het volmondig met haar eens te zijn. Daarnaast valt op dat verschillende aanwezigen meer ruimte willen geven aan het meisje: hoe voelt zij zich bij het gebeurde, wat zou zij willen doen? Een moeder uit de zaal vraagt de dochter of zij over haar gevoelens wil praten. Ook dit is nieuw: vaak nemen volwassenen zelf het heft in handen, interpreteren wat de impact van een gebeurtenis is en wat de beste oplossing is. Er wordt vergeten niet alleen over, maar ook met jongeren te praten - iets wat jongeren kunnen en ook willen.

Hoe komt het nou dat de volwassenen tijdens deze bijeenkomst zoveel genuanceerder, milder en opener waren? Zelf denk ik dat het theateraspect cruciaal is: volwassen krijgen niet alleen een inkijkje in de belevingswereld van jongeren, maar worden hierin meegezogen en krijgen meer begrip voor de afwegingen, keuzes en gevoelens van jongeren. Bovendien krijgen de “jongeren” (de acteurs) een duidelijke rol in de discussie, wat leidt tot meer diepgang. Zo schept PlayBack ruimte voor “kleine” kinderen om “groot” te worden- ook in de ogen van hun ouders. 

Marijke Naezer, promovendus Institute for Gender Studies, Radoud Universiteit Nijmegen [26 mei 2015]